Cezaevine Gönderdiğiniz Mektup Nasıl İncelenir? Mektup Okuma Komisyonu Süreci

Cezaevindeki yakınınıza mektup yazarken aklınıza gelen ilk sorulardan biri genellikle şudur: Yazdığım kâğıt kimler tarafından okunur ve bir sakınca görülürse ne olur? Bu sorunun cevabını bilmek, mektubunuzu daha sakin ve daha net bir dille yazmanıza yardımcı olur. Bu yazıda, cezaevi kurumlarının sitelerinde yayımlanan mevzuat metnine dayanarak mektubun kurumda izlediği yolu anlatıyoruz.

Önce bir noktayı baştan belirtelim: Aşağıda aktaracağımız metinler hükümlüleri kapsıyor. Tutuklu bir yakınınız varsa kurumun bu konudaki uygulamasını ayrıca öğrenmenizde yarar var.

Mektup hakkı nereden geliyor?

Demirci Açık Ceza İnfaz Kurumu'nun sitesinde yer alan mevzuat metnine göre hükümlü, kendisine gönderilen mektup, faks ve telgrafları alma hakkına sahiptir. Aynı hak, ücretleri kendisince karşılanmak koşuluyla gönderme yönünde de tanınır. Yani mektup alışverişi bir lütuf değil, düzenlenmiş bir haktır. Ancak bu hak sınırsız değildir ve mektuplar denetime tabidir. Foça Açık Ceza İnfaz Kurumu'nun sayfası da gelen ve gönderilen mektup ve postaların dağıtım ve kontrolünün kurumun mektup okuma biriminde yapıldığını belirtir.

Gelen mektup kurumda nasıl incelenir?

Kurum sitesindeki metne göre gelen mektuplar açılıp incelendikten sonra, verilmesinde sakınca olmadığı anlaşılırsa zarflarıyla birlikte hükümlüye verilir. Bu nedenle mektubunuzun zarfı kapalı olsa bile kurum tarafından açılmasını beklemeniz gerekir. Zarfın kapalı olması, içeriğin gizli kalacağı anlamına gelmez; bu yüzden gönderdiğiniz her satırı, birinin okuyacağını bilerek yazmanız en sağlıklısıdır.

Hükümlünün kendi yazdığı mektuplar için de benzer bir süreç işler. Metinde, hükümlü tarafından yazılan mektuplar mektup okuma komisyonuna iletilir; uygun görülenler kurum tarafından kapatılıp postaya verilir.

Hangi içerikler verilmez?

Metin, bazı mektupların hükümlüye verilmeyeceğini açıkça söyler. Bunlar kabaca şöyle özetlenebilir:

• Kurumun asayiş ve güvenliğini tehlikeye düşüren içerikler,
• Görevlileri hedef gösteren ifadeler,
• Terör ya da suç örgütlerinin örgütsel haberleşmesine benzeyen yazışmalar,
• Kişi ya da kuruluşları paniğe yöneltecek yalan ve yanlış bilgiler,
• Tehdit ve hakaret içeren ifadeler.

Bu sınırların ayrıntısı için mektubun ne içermemesi gerektiğini anlattığımız cezaevine mektupta yazılmaması gerekenler rehberine de bakabilirsiniz.

Sakıncalı görülen bir mektupta ne olur?

Metinde, sakıncalı görülen mektupların mektup okuma komisyonunca en geç yirmi dört saat içinde disiplin kuruluna verildiği yazılıdır. Sonrasında işlem, mektubun ne kadarının sakıncalı görüldüğüne göre değişir:

• Mektubun yalnızca bir kısmı sakıncalı bulunursa, aslı kurumda tutulur ve fotokopisinde sakıncalı kısımlar okunmayacak şekilde çizilerek hükümlüye verilir.
• Mektubun tamamı sakıncalı bulunursa, mektup verilmez; yalnızca disiplin kurulunun kararı tebliğ edilir.
• Kısmen ya da tamamen sakıncalı görülen mektuplar, iç hukuk ya da uluslararası hukuk yollarına başvuru ihtimaline karşı kurumda saklanır.

Dikkat edilmesi gereken bir nokta, bu adımların bildirimlerinin hükümlüye yapılmasıdır. Metinde tebligat hükümlüye yönelik düzenlenmiştir ve gönderene doğrudan bilgi verilmesi öngörülmemiştir. Hükümlüye tanınan itiraz süresi de metinde ayrıca belirtilmiştir: on beş gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet, hâkimlik kararına karşı bir hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz.

Posta ya da kargoyla gelen eşyada durum farklı

Metin, mektuptan ayrı olarak posta ya da kargoyla gelen eşya ve havaleleri de düzenler. Bu gönderiler kurum tarafından postadan alınır ve sakıncalı bulunursa hükümlüye on beş gün içinde yazılı bilgi verilir. Hükümlü on beş gün içinde itiraz etmezse gönderi göndericiye ya da hükümlünün belirttiği kişiye iade edilir. Kısacası bir mektubun ya da eşyanın teslim edilmemesi durumunda, bu sürecin hangi aşamada olduğunu kurumdan sormak mümkündür.

Ne yapmalısınız?

• Mektubunuzu sade, açık ve saygılı bir dille yazın. Öfke ve tehdit içeren cümlelerden kaçının.
• Kurum hakkında olumsuz ya da doğrulanmamış iddialar yazmayın.
• Kurumun kendi sayfasında mektup ve gönderi kurallarını kontrol edin; cezaevleri sayfamızdan ilgili kurumu bulabilirsiniz.
• Mektubunuzun ulaşıp ulaşmadığını ya da süreç hakkında bilgi almak için kurumun mektup okuma birimini arayabilirsiniz.

Mektubunuzun ne zaman ulaşacağı hakkında kesin bir süre vermek mümkün değil; bu kurumdan kuruma ve posta süreçlerine göre değişebilir. Gönderim seçenekleri için cezaevine mektup gönderme sayfamıza da bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Cezaevine gönderdiğim mektubu kurum okur mu?

Evet. Kurum sitesindeki mevzuat metnine göre gelen mektuplar açılıp incelenir. Verilmesinde sakınca görülmeyen mektuplar zarflarıyla birlikte hükümlüye teslim edilir.

Mektubum sakıncalı bulunursa bana bilgi verilir mi?

Metinde sakıncalı bulunan mektupla ilgili tebligatın hükümlüye yapılacağı yazılıdır. Gönderene doğrudan bilgilendirme öngörülmemiştir. Bu nedenle süreci kurumdan öğrenmek isteyebilirsiniz.

Mektuba fotoğraf ya da kişisel bir eşya koyabilir miyim?

Bu konuda kurallar kuruma göre değişebilir. Mektubun içine ek konulacaksa, kurumun izin verip vermediğini önceden sormanız en sağlıklısıdır.